НАСА приближается к первой миссии на Марс за пять лет: «Необычно низкие затраты» | Наука

De missie wordt ook wel de ESCAPADE genoemd. Dat is afgekort Escape and Plasma Acceleration and Dynamics Explorers. Daarbij wordt een unieke tweelingsonde, die meer dan 100 kilo weegt, gelanceerd. Die lancering staat zondag om 20.45 uur (Nederlandse tijd) gepland op het Kennedy Space Center in Florida.

Het is de eerste Mars-missie sinds 2020. In dat jaar zijn een drietal missies naar Mars gestuurd, onder meer de Mars2020 van NASA. De twee ruimtevaartuigen hebben de bijnamen ‘Goud’ en ‘Blauw’ gekregen, vernoemd naar de kleuren van de University of California.

Ze zullen naar een gebied in de ruimte reizen waar de aantrekkingskracht van de aarde en de zon in balans is. Daar zullen ze ongeveer een jaar blijven. In 2027 moeten ze bij Mars aankomen. “Na een paar maanden gaat één van de twee in een lage baan vliegen en de ander in een hoge”, vertelt Space Program Manager Peter Batenburg aan NU.nl.

In het verleden hebben meerdere satellieten een soortgelijke missie gedaan waarbij ze een planeet in beeld brachten, maar dan bij de aarde. “Maar voor Mars is dit nieuw”, zegt Batenburg. Het vliegen met twee identieke vaartuigen voor een wetenschappelijke missie gebeurt “niet heel vaak”.

Het is ook bijzonder dat de missie heel snel is ontwikkeld en als een low cost-missie is georganiseerd. Deze kost ongeveer 70 tot 80 miljoen dollar, waar andere missies al snel 600 miljoen dollar kosten. “Dat is niet gebruikelijk voor NASA.” Het past volgens Batenburg wel in een trend om “meer snellere en goedkopere missies te doen dan alleen enkele dure, lange missies”.

“ESCAPADE is bedoeld om het magneetveld van Mars en de interactie met zonnewinden in kaart te brengen”, legt Batenburg uit. De sondes zijn zo ontworpen dat ze elkaar aanvullen, waardoor ze een completer 3D-beeld schetsen van hoe de atmosfeer van Mars de ruimte in waait, schrijft The Planetary Society.

Een zonnewind is een stroom van geladen deeltjes die door de zon wordt uitgespuwd. Die zonnewinden hebben vermoedelijk de dunne atmosfeer aan het oppervlak van Mars veroorzaakt. Wetenschappers denken dat Mars ooit een dikke atmosfeer had waardoor neerslag en rivieren mogelijk waren. Maar sinds de vergroting van het magnetische veld van Mars, miljarden jaren geleden, is de planeet gevoeliger geworden voor geladen deeltjes van zowel de zon als de rest van de kosmos.

De gemiddelde dichtheid van de atmosfeer aan het oppervlak van Mars is nog slechts 1 procent van die van de aarde, schrijft The Planetary Society. Dat is volgens de auteurs “te dun” voor water om aanwezig te zijn. Daarbij zou die dichtheid een stralingsgevaar kunnen vormen voor leven op Mars.

ESCAPADE is daarom niet alleen interessant voor de beeldvorming. Wetenschappers kunnen ook bestuderen hoe ze astronauten die in de toekomst naar Mars willen, moeten beschermen tegen bedreigingen van de zon.

Het spant er nog om of de lancering echt zal plaatsvinden. Ook NASA kampt met de gevolgen van de shutdown van de Amerikaanse overheid. Mogelijk wordt de missie daardoor uitgesteld. Maar astronautenorganisatie Blue Origin zegt “nauw te hebben samengewerkt met de luchtvaartautoriteit” om ervoor te zorgen dat de lancering kan plaatsvinden.